Bóng đá 5 người đã và đang trở thành một hình thức thi đấu ngày càng phổ biến trên toàn cầu, và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Bài viết này sẽ đi sâu vào các quy định của luật bóng đá 5 người, bao gồm các khía cạnh từ sân thi đấu, số lượng cầu thủ, bóng, trang phục, thời gian thi đấu, lỗi và phạt, đến các quy định về trọng tài.
Những điều luật cơ bản trong bóng đá 5 người
Để có thể hiểu bóng đá 5 người và tham gia chơi trên sân cỏ, người hâm mộ trước hết phải nắm được những luật cơ bản:
Luật I: Quy định về sân thi đấu
Kích thước: Sân có hình chữ nhật, với chiều dài tối thiểu 25m và tối đa 42m. Chiều ngang có chiều tối thiểu 15m và tối đa 25m. Tuy nhiên, trong các trận đấu quốc tế, kích thước sân thường được quy định chặt chẽ hơn, với chiều dài từ 38m đến 42m và chiều ngang từ 18m đến 22m.
Đường giới hạn: Tất cả các đường giới hạn (biên dọc, biên ngang, đường giữa sân) đều có bề rộng 8cm. Đường giữa sân chia đôi sân thành hai phần bằng nhau, và tại tâm của đường này có một vòng tròn giao bóng với bán kính 3m.
Khu phạt đền: Đây là khu vực quan trọng ảnh hưởng đến các tình huống phạm lỗi và đá phạt. Khu phạt đền được xác định bằng cách lấy chân cột dọc khung thành làm tâm, kẻ vào trong sân một phần tư đường tròn có bán kính 6m. Hai điểm cuối của hai cung này sẽ nối với nhau bằng một đoạn thẳng song song với biên ngang, cách biên ngang 6m. Trong khu vực giới hạn này là khu phạt đền.
Chấm phạt đền: có hai chấm phạt đền
Chấm phạt đền thứ nhất: Nằm trên đường 6m, chính giữa đoạn thẳng nối hai điểm cuối của cung phạt đền. Đây là điểm thực hiện các quả phạt đền trực tiếp khi có lỗi xảy ra trong khu vực cấm địa.
Chấm phạt đền thứ hai: Nằm trên một đường thẳng vuông góc với biên ngang, cách biên ngang 10m. Điểm này thường được sử dụng trong các tình huống phạm lỗi từ xa hoặc các quy định đặc biệt khác tùy thuộc vào liên đoàn.
Cung phạt góc: Tại mỗi góc sân, lấy giao điểm của biên dọc và biên ngang làm tâm, kẻ vào trong sân một phần tư đường tròn có bán kính 25cm. Đây là vị trí đặt bóng khi thực hiện quả phạt góc.
Khung cầu môn: Khung cầu môn bao gồm hai cột dọc vuông góc với mặt sân, cách nhau 3m (tính từ mép trong) và được nối với nhau bằng xà ngang song song, cách mặt đất 2m (tính từ mép dưới xà). Cột dọc và xà ngang có bề rộng và bề dày là 8cm.
Khu vực thay người: Nằm dọc theo đường biên dọc, mỗi đội có một khu vực thay người riêng biệt với độ dài 5m, cách đường giới hạn nửa sân 5m. Cầu thủ ra vào sân phải thực hiện trong khu vực này.
Mặt sân: Khuyến khích sử dụng mặt sân bằng phẳng, không thô nhám, tốt nhất là lát gỗ hoặc phủ chất liệu chuyên dụng. Tuyệt đối không sử dụng mặt sân bê tông hoặc nhựa đường cho các trận đấu quốc tế.
Luật II: Quy định về tiêu chuẩn của quả bóng
Đặc điểm: Bóng phải hình tròn, vỏ ngoài bằng da hoặc chất liệu tương tự được công nhận.
Áp suất: Từ 400 – 600 gr/cm².
Chu vi: Tối thiểu 62cm, tối đa 64cm.
Trọng lượng: Khi bắt đầu trận đấu, bóng không được nặng hơn 440g và nhẹ hơn 400g.
Độ nảy: Trong các trận đấu quốc tế, bóng có độ nảy tiêu chuẩn khi thả rơi từ độ cao 2m xuống mặt sân là tối đa 65cm và tối thiểu 50cm.
Quyền thay bóng: Chỉ có trọng tài chính mới có quyền thay đổi bóng trong trận đấu.
Luật III: Quy định về số lượng cầu thủ
Số lượng cầu thủ chính thức: Mỗi đội có tối đa 5 cầu thủ trên sân, bao gồm 1 thủ môn.
Số lượng cầu thủ dự bị: Tối đa là 7 cầu thủ dự bị.
Thay người: Số lần thay đổi cầu thủ dự bị không hạn chế và có thể thực hiện bất cứ lúc nào, dù bóng đang trong cuộc hay ngoài cuộc. Cầu thủ đã rời sân vẫn có thể vào lại sân thay thế cầu thủ khác.
Thay đổi vị trí thủ môn: Bất kỳ cầu thủ nào cũng có thể thay vị trí của thủ môn, nhưng phải báo trước cho trọng tài và việc thay đổi chỉ thực hiện khi trận đấu tạm dừng, đồng thời phải thay trang phục.
Luật IV: Quy định về trang phục cầu thủ
An toàn: Cầu thủ không được mang bất kỳ vật gì có thể gây nguy hiểm cho bản thân hoặc đối thủ. Trang phục cơ bản là áo thun, quần đùi.
Giày: Bắt buộc phải mang giày, chỉ được sử dụng giày vải, da mềm hoặc giày thể thao đế cao su mềm.
Số áo: Áo của cầu thủ phải có số và các số áo trong đội phải khác nhau.
Màu áo: Màu áo của hai đội phải khác nhau và cũng phải khác màu áo của trọng tài.
Thủ môn: Được quyền mặc quần dài. Áo thủ môn phải có màu sắc dễ dàng phân biệt với các cầu thủ khác và trọng tài. Nếu cầu thủ chính thức thay vị trí thủ môn, cầu thủ đó phải mặc áo thủ môn với đúng số áo đã đăng ký.
Xử phạt: Cầu thủ vi phạm quy định về trang phục sẽ bị trọng tài yêu cầu rời sân chỉnh sửa. Cầu thủ chỉ được trở lại sân khi bóng ngoài cuộc và có sự đồng ý của trọng tài.
Luật V: Quy định về thời gian thi đấu
Thời lượng trận đấu: Một trận đấu gồm 2 hiệp, mỗi hiệp 20 phút.
Thời gian hội ý: Trong mỗi hiệp, các đội được quyền hội ý một lần, mỗi lần kéo dài 1 phút. Cầu thủ phải tập trung trong sân khi hội ý.
Thời gian nghỉ giữa hiệp: Thời gian nghỉ giữa hai hiệp không quá 15 phút.
Thời gian phạt 2 phút: Khi một cầu thủ bị truất quyền thi đấu, đội của cầu thủ đó phải thi đấu thiếu người trong khoảng thời gian 2 phút. Trọng tài thứ hai hoặc thư ký bấm giờ sẽ theo dõi thời gian này.
Luật VI: Quy định lỗi và phạt
Các lỗi: Bao gồm các lỗi kỹ thuật, lỗi hành vi (đẩy, kéo, phạm lỗi nguy hiểm, cố tình dùng tay ngăn cản bàn thắng…), lỗi cố tình phạm lỗi để ngăn cản một đợt tấn công có cơ hội ghi bàn.
Lỗi tổng hợp (Accumulated Fouls): Đây là một quy định quan trọng trong bóng đá 5 người. Sau một số lượng lỗi nhất định (thường là 5 lỗi) mà một đội phạm phải trong mỗi hiệp đấu, mỗi lỗi tiếp theo sẽ bị xử phạt bằng quả phạt đền trực tiếp từ chấm phạt đền thứ hai (cách biên ngang 10m).
Các hình thức đá phạt:
Phạt trực tiếp: Thực hiện tại vị trí phạm lỗi.
Phạt gián tiếp: Đội phạm lỗi không được chạm bóng lần thứ hai cho đến khi bóng chạm một cầu thủ khác (kể cả thủ môn) hoặc rời khỏi sân.
Phạt đền: Khi đội phòng ngự phạm lỗi trong khu vực 16m50 của mình.
Thẻ vàng: Cảnh cáo cầu thủ.
Thẻ đỏ: Truất quyền thi đấu đối với cầu thủ phạm lỗi nghiêm trọng, hành vi bạo lực, dùng lời lẽ thô tục, hoặc nhận hai thẻ vàng trong cùng một trận đấu.
Luật VII: Quy định về thủ môn
Sử dụng bóng trong khu vực 6m: Thủ môn có thể dùng tay bắt, ôm, đẩy bóng trong khu vực phạt đền của mình. Tuy nhiên, khi bóng nằm trong chân, thủ môn không được giữ bóng quá 4 giây (quy định này có thể thay đổi tùy theo liên đoàn và giải đấu).
Không được chạm bóng hai lần liên tiếp: Sau khi đã thả bóng ra khỏi tay hoặc bắt bóng từ đồng đội chuyền về bằng chân, thủ môn không được chạm bóng lần thứ hai trừ khi bóng đã chạm một cầu thủ đối phương hoặc đã qua vạch giữa sân.
Phạm lỗi trong khu vực phạt đền: Nếu thủ môn phạm lỗi trong khu vực của mình, đội đối phương sẽ được hưởng phạt đền.
Luật VIII: Quy định về trọng tài
Trọng tài chính: Có toàn quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến luật. Quyết định của trọng tài là cuối cùng.
Trọng tài thứ hai: Hỗ trợ trọng tài chính, theo dõi thời gian thay người, thời gian phạt 2 phút, thời gian hội ý và các tình huống khác.
Trọng tài thứ ba và thư ký bấm giờ: Thường có mặt trong các trận đấu quốc tế để hỗ trợ quản lý thời gian và ghi chép.
Tổng kết
Mặc dù đội hình thi đấu của mỗi đội trên sân chỉ có 5 người, nhưng để trận đấu diễn ra công bằng, minh bạch và đoàn kết đòi hỏi cần có những điều luật nhất định. Việc nắm và biết cách sử dụng một cách chính xác các điều luật cơ bản sẽ giúp cho người hâm mộ biết cách phân tích các khía cạnh của trận đấu cũng như khi tham gia môn thể thao này. Trên đây là VIII luật cơ bản mà trang augiesno1pizza.com gửi tới độc giả giúp có cái nhìn toàn diện khi tìm hiểu môn thể thao đang thu hút sự quan tâm của thế giới.